การเริ่มงานทำแผนที่จากรูปถ่ายทางอากาศ

      ภายหลังการถ่ายรูปทางอากาศบริเวณจังหวัดสุรินทร์แล้วประมาณ 20 ปี จึงได้มีการนำเรื่องการทำแผนที่จากรูปถ่ายทางอากาศเสนอต่อ กระทรวงมหาดไทย โดยกรมที่ดินได้เสนอนโยบายเร่งรัดการทำแผนที่ รังวัดที่ดิน แต่เกิดสงครามเสียก่อน ครั้นเดือนเมษายน พ.ศ. 2490 กรมที่ดินจึงได้ยกเรื่องขึ้น พิจารณาอีกครั้ง แล้วเสนอต่อกระทรวงมหาดไทย และคณะรัฐมนตรีเมื่อวันที่ 30 เมษายน พ.ศ. 2490 ทางกรมแผนที่ก็ได้ เสนองบประมาณการทำแผนที่ไปด้วย เมื่อวันที่ 13 สิงหาคม พ.ศ. 2490 คณะรัฐมนตรีเห็นว่าการทำแผนที่ของทั้ง 2 กระทรวงมีความมุ่งหมายคล้ายคลึงกัน
จึงได้มอบให้เจ้ากรมแผนที่ทหารบกขณะนั้นคือ พล.ต.พระวิภัติภูมิประเทศ เป็นเจ้าของเรื่อง พิจารณาร่วมกับผู้แทนกระทรวงมหาดไทย กระทรวงเกษตร และกระทรวงคมนาคม
      ประชุมตกลงให้จัดตั้งองค์การทำแผนที่จากรูปถ่าย ทางอากาศขึ้น โดยมี พล.ท.พระยาศัลวิธานนิเทศเป็นประธาน รัฐบาลอนุมัติ ให้จัดตั้งองค์การนี้ เมื่อ พ.ศ. 2493 และได้อนุมัติให้เป็นกรมการแผนที่ รูปถ่ายทางอากาศเมื่อ พ.ศ. 2494 เจ้าหน้าที่ในขณะนั้นเป็นผู้สำเร็จปริญญาตรี จากคณะวิทยาศาสตร์ และคณะวิศวกรรมศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย และผู้ที่เกษียณอายุจากกรมแผนที่ที่ยังมีร่างกายกำลังแข็งแรง มีความรู้ ความสามารถและประสบการณ์อย่างดี จากงานทำแผนที่เป็นผู้ดำเนินงาน
    การทำแผนที่จากรูปถ่ายทางอากาศ มีทั้งงานบินถ่ายรูปและงานทำแผนที่ งานบินถ่ายรูปแต่เดิมเป็นหน้าที่ของกรมอากาศยาน ซึ่งภายหลังเป็นกองทัพอากาศ เมื่อเป็นกรมการแผนที่รูปถ่ายทางอากาศแล้ว ก็มีเครื่องบินเฉพาะงานนี้ แต่ให้กองทัพอากาศดำเนินการ ใช้นายทหารและเจ้าหน้าที่ของกองทัพอากาศ ทั้งสิ้น ส่วนงานอื่นเป็นหน้าที่ของกรมการแผนที่รูปถ่ายทางอากาศ .....

การแปลความหมายในรูปถ่ายทางอากาศ

      การแปลความหมายภาพในรูปถ่ายทางอากาศ เป็นการแสดงลักษณะ ของวัตถุที่ปรากฏในรูปถ่ายทางอากาศ และหาความหมายหรือความสำคัญ ของวัตถุเหล่านั้น มีผู้นำวิธีการนี้ไปใช้ในกิจการต่าง ๆ อย่างกว้างขวาง ศิลปะของการแปลความหมายภาพรายละเอียดนี้เริ่มเป็นที่รู้จักกันใน พ.ศ. 2481 (ค.ศ. 1938) ซึ่งยังไม่แพร่หลายนัก แม้กระทั่งสงครามโลกครั้งที่ 2 เกิดขึ้นแล้วก็ตาม ก็ยังไม่มีผู้สนใจใช้ศิลปะแขนงนี้เท่าใดนัก จนเมื่ออังกฤษ ซึ่งประเทศแรกที่ได้นำเอาเทคนิคการแปลความหมายนี้ไปใช้ในกิจการข่าวกรอง
โดยใช้รูปถ่ายทางอากาศหาที่ตั้งฐานยิงจรวด วี 2 ของเยอรมัน ซึ่งเป็น ฝ่ายศัตรูได้บนชายฝั่งทะเลของประเทศฝรั่งเศส จึงได้มีผู้สนใจเริ่มนำไป ใช้กันทั่วไป และได้มีวิวัฒนาการอย่างรวดเร็วในปัจจุบัน    การแปลความหมายรายละเอียดภาพในรูปถ่ายทางอากาศนั้น ต้องอาศัย หลักการพิจารณา ทั้งนี้เพราะคนเราสามารถเข้าใจลักษณะภูมิประเทศ จากรูปถ่ายทางเฉียงได้ดี แต่ถ้าเป็นรูปถ่ายทางดิ่งแล้ว อาจจะเกิดความลังเล ไม่แน่ใจขึ้นได้ เพราะการมองภาพจากรูปถ่ายแนวดิ่งก็เหมือนกับการมองลงมาจาก เครื่องบินนั่นเอง ผู้แปลความหมายภาพได้จะต้องศึกษา ฝึกฝนและต้องฝึกหัด ทางความคิดเช่นเดียวกับการฝึกหัดทางการมองภาพทรวดทรง หลักเกณฑ์ที่ใช้ ในการพิจารณารายละเอียดในรูปถ่ายทางอากาศมีอยู่ด้วยกัน 7 ประการคือ

1. รูปร่าง
2. ขนาด
3. สี
4. รูปแบบ
5. เงา
6. ตำแหน่งในภูมิประเทศ
7. ความหยาบละเอียด